Simulyator

Siyosat simulyatori

Ikki qatlam: aniq arifmetika (sababiy da’vo yo‘q) va empirik bog‘liqlik (ishonch oralig‘i bilan). Har bir natija ostida formula yoki koeffitsient.

1 · Formallashuv ssenariysi — respublika, 2025 bazasi

Ssenariy
20%baza: 147,0 trln so‘m · 7,9 % YaIM
10%baza: 351,0 trln so‘m · 19,0 % YaIM
19,4%19,4% = 359,8 / 1 851 trln so‘m
Qo‘shimcha byudjet daromadi12,5trln so‘m3,5% daromadlarining (2025)
Yashirin iqtisodiyot ulushi6,4%2030 mo‘ljali ≈ 4,0% · farq 2,4 p.p.
Kuzatilmaydigan ulushi23,4%hozir 26,9 % YaIM
Δ = (s·147,0 + f·351,0) × r
  = (20%·147,0 + 10%·351,0) × 19,4%
  = 64,5 × 19,4% = 12,5 trln so‘m
Norasmiy uy xo‘jaliklari uchun amaldagi soliq yuki o‘rtachadan past bo‘lishi mumkin — natija yuqori chegara. Formallashuv YaIMni oshirmaydi: bu qiymat allaqachon YaIMda. Statistika qo‘mitasi, 2025 kuzatilmaydigan iqtisodiyot (kun.uz) · Davlat byudjeti 2025, kutilayotgan ijro (spot.uz) · 2030 maqsadlari (gov.uz)

2 · Dastaklar va kuzatilmaydigan ulush — hudud

Empirik baho

Panel regressiya: 14 hudud × 2017–2025, hudud va yil fixed effects, hudud bo‘yicha klaster xatolar. Natija — bog‘liqlik koeffitsienti, ta’sir emas.

+2,0 p.p.64,8% (2025)
-3 p.p.76,4% (2025)
5%46% / respublika
Kutilayotgan o‘zgarish+0,2p.p.Kuzatilmaydigan
95% ishonch oralig‘i−3,2 … +3,7nolni o‘z ichiga oladi — ishonchli xulosa yo‘q
Surxondaryo, 202546,3 → 46,5%markaziy baho
Omilβ95%Δxβ·Δx
Bandlik darajasi, p.p.0,29-0,16 … 0,732,0+0,57ahamiyatsiz
Hisoblangan ishsizlik, p.p.-0,32-1,80 … 1,17-2,9+0,93ahamiyatsiz
ln(nisbiy YaHM/kishi)-3,85-11,19 … 3,480,049−0,19ahamiyatsiz
Kichik biznes ulushi, p.p.0,360,07 … 0,64-3,0−1,07ahamiyatli
R²within = 0,46 · n = 126 · 14 clusters. Faqat kichik biznes ulushi koeffitsienti noldan farqlanadi. 14 klaster kam — xatolar optimistik bo‘lishi mumkin; endogenlik nazorat qilinmagan. SIAT 1.01.08.